De ontdekker van de synthetische steroïden is John B. Ziegler, als ploegarts begeleidde hij

in 1954 het Amerikaans gewichthefferteam in het wereldkampioenschap te Wenen. Nadat

een Russische collega hem had ingelicht over het gebruik van synthetische testosteron op

hun atleten ging hij zelf aan de slag en ontwikkelde het product Dianabol, de moeder van alle

anabolen. Jaren later kreeg hij echter dezelfde atleten over de vloer met klachten als een

vergrote prostaat, moeilijkheden bij het urineren, leverziektes en afwijkingen aan de

teelballen.

Anabole steroïden zijn synthetische steroïden afgeleid van het mannelijk geslachtshormoon

testosteron. Testosteron is het belangrijkste mannelijk geslachtshormoon dat wordt

geproduceerd in de testis en de bijnierschors. Het veroorzaakt de secundaire

geslachtskenmerken en bevordert de opbouw van eiwitten. Vanwege deze werking wordt het

vaak als doping in de sportwereld gehanteerd. Het wordt net zoals vele andere hormonen

gemaakt uit cholesterol.

Er zijn twee verschillende werkingen van anabolen;

 Er zijn er die zich binden aan de androgene ontvanger in de spiercel, waarna ze

overgaan tot het omzetten van eiwitten. Dit zorgt voor de vergroting van de

spiermassa.

 De andere steroïden binden zich niet of nauwelijks aan de androgene receptor maar

zijn in staat er voor te zorgen dat het spierweefsel niet wordt afgebroken wanneer het

lichaam glutamine aan de spieren wil onttrekken.

Positieve effecten

  • Anabole steroïden zorgen voor een verhoogde proteïnesynthese. De proteïnesynthese van de mens bevindt zich constant in een evenwicht van opbouw en afbraak, anabolen zorgen niet alleen voor betere opbouw maar ook voor een remmende afbraak.
  • De tweede belangrijkste eigenschap is de stimulerende werking op de rode bloedcellen of hemoglobine. Dit leidt tot een verhoging van de zuurstofcapaciteit (VO2max), dus tot een groter uithoudingsvermogen.
  • Anabolica en testosteron zouden ook zorgen voor een verhoging van de glycogeenopslag. Uit dierenexperimenten op castraten bleek een duidelijke verlaging van de skelet- en hartspierglycogeenopslag.
  • Verder wordt aan anabolica een immuunstimulerende werking toegeschreven, dat wil zeggen een groei van de lichamelijke afweer bij infecties.
  • Sneller herstel van de spieren na een workout.
  • Testosteron zorgt voor een stimulering van het groeihormoon (STH) wat zorgt voor een hogere calciumafzetting in het beendergestel.
  • De psychologische werking van anabolen op sporters, wat een niet te overzien positief effect kan teweegbrengen op het prestatiepotentiaal van de sporter.
  • Verhoogde staat van concentratie (steroïden worden ook gebruikt door studenten in de Verenigde Staten)

Negatieve effecten

Uit tal van wetenschappelijke onderzoeken blijken zeer ernstige bijwerkingen, met name

cardiovasculair. De kans op hartfalen door het gebruik van anabolen steroïden neemt toe. In

één studie hadden van de 17 bodybuilders die anabolen gebruik(t)en, 15 een dusdanig

verdikte hartspier dat er sprake is van hypertrofische cardiomyopathie: een zeer ernstige

aandoening, met gevolgen voor het inspanningsvermogen en algemeen welbevinden. Rond

de 5% zal overlijden door deze aandoening.

Bij overmatig of onjuist gebruik door vrouwen treden er vooral viriliserende effecten op, die

meestal onomkeerbaar zijn. Het zorgt voor hirsutisme, gezichts- en lichaamsbeharing,

verdieping van de stem, ontregeling van de menstruatiecyclus en een aanzienlijke

vermindering van de vrouwelijke geslachtskenmerken.

Gebruik van steroïden kan zorgen voor :

  • Acne op het hoofd, de borstkas en de rug.
  • Ontwikkeling van borsten (gynaecomastie) door oestrogeenvorming
  • Levertumoren, cirrose en geelzucht kunnen optreden (vooral bij een overdosis van orale steroïden, die twee keer door de lever komen bij inname)
  • Pijn in maag- en darmkanaal en mogelijke bloedingen
  • Vergroting van de prostaat bij mannen (moeilijkheden bij urineren, sommige ‘anabole sporters’ hebben sondes nodig om te urineren)
  • Optreding van ‘striemen’ in de huid door de fenomenaal snel groeiende spiermassa
  • Opgezwollen gezicht door vasthouden van water (problemen in de osmoseregeling)
  • Vergrote kans op hartaandoeningen
  • Hoge bloeddruk en afname van de goede cholesterol
  • Bij mannen kunnen testikels tijdelijk een kleinere vorm aannemen indien er geen voorzorg voor wordt getroffen (proviron, pregnyl)
  • Bij mannen verhoogt het de kans op impotentie.
  • Stoornissen in de bloedstolling (tromboses)
  • Kans op cataract
  • Haaruitval

Mensen die genetische kwalen hebben geërfd van hun ouders kunnen ook eerder last

krijgen van deze kwalen. Een eigenschap van steroïden is dan ook dat het lichaamsfuncties

versnelt. Genetica spelen ook een rol bij het ondervinden van eventuele negatieve

eigenschappen.

Toediening

Anabole steroïden kunnen op meerdere manieren worden toegediend, aan de ene kant door

een orale toediening in de vorm van capsules (het androgeen andriol) of pillen, aan de

andere kant door middel van een injectie of het aanbrengen op de huid in de vorm van een

gel. De orale inname van testosteron, zelfs in grote hoeveelheden, heeft minder effect (in

tegenstelling tot injecties) op het lichaam omdat de opgenomen testosteron zéér snel in de

lever wordt gemetaboliseerd in nutteloze metabolieten als androsteron en andere

ketosteroïden, die dan toch uiteindelijk in de urine zullen belanden. Orale toediening op

dergelijke manier is dus niet efficiënt. Het komt immers twee keer door de lever heen

alvorens het bij de receptoren aankomt. Om deze metabolisatie van de lever te voorkomen

wordt er aan de steroïden een alkyl toegevoegd, zodat ze de passage door de lever

heelhuids doorkomen. Het probleem bij deze toevoeging aan de steroïden (17-AA of 17

alpha alkylated steroids zoals fluoxymesteron, methyltestosteron, stanozolol) is dat deze de

lever zwaar aantasten (leverkanker, leverontstekingen (hepatitis), afsterven van de

levercellen).

Daarom wordt er meestal geopteerd voor de injectiemethode. De steroïden worden

rechtstreeks geïnjecteerd in het spierweefsel (in een ader kan dodelijk zijn) en hoeven dus

niet eerst de lever te passeren. Uiteindelijk worden ze wel onschadelijk gemaakt door de

lever. Met behulp van aspireren is er een minder grote kans om in een ader te injecteren.

Aspireren is het terugtrekken van de spuit nadat deze in het spierweefsel zit. Indien er zich

bloed in de spuit bevindt, dan zit de naald in een bloedvat of ader. De toediener dient dan op

een andere plaats te injecteren.

Meestal wordt een origineel steroïdenmolecule met een organisch zuur vermengd, waardoor

er een ester ontstaat. Deze ester wordt gemakkelijk getransporteerd in het lichaam waar ze

zich kan nestelen en langzaam terug omgezet worden in de originele steroïden.